Een klassieke Hifi Stereo Installatie

Volgens Theo Buys

Magnat Ribbon 6 luidsprekers

Magnat Ribbon 6
Magnat Ribbon 6

Diep in m`n hart ben ik behoorlijk audiofiel maar omdat ik ook muziek maak (zie Gitaarheld.nl) stel ik toch andere eisen aan m`n installatie, want de dynamiek van eigen opgenomen werk is veel groter dan dat van commerciële Cd's. De kwaliteiten waaraan mijn luidsprekers moeten voldoen zijn:

Jaren geleden liep ik tegen mijn luidsprekers aan waarbij ik meerdere luistersessies deed voor ik tot aanschaf (juni 1980) overging. Het zijn de Magnat Ribbon 6 waarvan beiden hogetonenluidsprekers al snel na aanschaf zijn vervangen door de betere MHTL-26F met vlakdraad. De basreflexpoorten hiervan zijn behoorlijk afgedempt met de bijgeleverde pads. De luidsprekers zijn opgesteld op oorhoogte en zijn met dikke Monstercable kabels met vergulde pluggen aan m`n eindversterker verbonden.

In 2006 zijn ze gereviseerd bij Audiolab. De rubber- en foam-randen randen van van de middentonen en lagetonenluidsprekers zijn vervangen omdat deze verdroogd waren en een van de hogetonenluidsprekers - een MHTL-26F - is gerepareerd aan een draadbreuk. In 2010 raakte dezelfde hogetonenluidspreker weer defect, maar dit keer kon Audiolab het niet repareren. Tot mijn grote geluk kon ik een setje gebruikte MHTL-26F's op het internet bij MAGNAT.TV kopen. Na een avondje solderen klinken de luidsprekers weer meestelijk.

QUAD 44 voorversterker

QUAD FM4 Tuner, QUAD 44 Control Unit, QUAD 306 Power Amplifier, QED MA32

Het hart van m`n stereo-installatie is de grijze (bomber grey) QUAD 44 Control Unit. Het is een modulair opgebouwd apparaat met insteekkaarten zoals bij een PC, maar met een overdaad aan vergulde aansluitingen en contacten. De kaarten hebben dipswitches voor het instellen van de ingangen, dus niet "middle of the road" maar naar ratio redelijk perfect. Er zijn radio, cd, disc en twee tape aansluitingen met tiptoetsen en ledjes aan de voorkant. De tapeaansluitingen hebben beide een eigen monitortoets. De toonregeling van het apparaat omvat een bass lift/step schakelaar, tilt schakelaar, filter schakelaar en een slope-regelaar. Verder is er een volumeregelaar, balansregelaar, balans/mono schakelaar en de aan/uit knop.

De QUAD 44 werd bij de introductie voorzien van de cancel-mode. Links naast de filter schakelaar was een ledje aangebracht dat ging branden als de filter schakelaar in de stand "C" werd gezet waardoor onafhankelijk van de stand van de toonregelaars de toonregeling neutraal werd. Nadeel van deze mode was dat het filter niet uitgezet kon worden als de toonregeling actief was. De cancel-mode was eigelijk overbodig omdat met de schakelaars in de nulstand het zelfde wordt bereikt. Gelijk met het vervallen van de cancel-mode is het bereik van de bass-lift/step-schakelaar en de tilt-schakelaar verbreed. Later heeft QUAD de DIN uitgang vervangen door RCA contacten en zijn alle ingangen nu van DIN en RCA contacten voorzien.

Als de balans/mono schakelaar in de mono stand staat wordt met de balansregelaar de balans van een van de kanalen verdeelt over links en rechts. Dit is belangrijk bij het weergeven van historische (mono) opnamen. Hoewel de toonregeling bij mij meestal in de neutrale stand staat, is hij zeer functioneel. De weergave van oude opnamen kan hiermee flink worden verbeterd. Met de filterschakelaar wordt in kHz het hoogafpunt ingesteld. Met de slope-regelaar wordt het aantal dB onderdrukking vanaf het hoogafpunt ingesteld. Dit verbetert de weergave van sissende lp's of cd's met een overdreven hoogweergave.

Na jaren gebruik zijn de knoppen nog steeds kraakvrij. Er is het nodige onderhoud uitgevoerd; nieuwe condensatoren, nieuwe schakeling voeding en bypass van de mono en balans regelaars. Dat laatste is gelukkig weer hersteld door Wim Molema van Quadrevisie met een nieuwe mono en balansregelaar op een door hun zelfgemaakt printplaatje. Ik vind dit nog steeds een mooie voorversterker en het is jammer dat hij niet meer wordt gemaakt. Hij is meer dan twaalf jaar in productie geweest.

QUAD 306 eindversterker

M`n eindversterker is de grijze (bomber grey) QUAD 306 Power Amplifier die werkt volgens het principe van "stroomtoelevering" (current dumping), een QUAD patent dat een eind maakt aan vervorming in de eindtransistoren die de luidsprekerstroom leveren. De voordelen van de Klasse-A versterker (minimale vervorming) het hoge rendement (minimale ruststroom) van de Klasse-B instelling worden hiermee gecombineerd. De bijkomende voordelen zijn o.a. afwezigheid van overnamevervorming (cross-over distortion) en stootspannings-vervorming (transient intermodulation). Het vermogen is 50 Watts bij 8 Ohm met een piek van 70 Watts en 65 Watts bij 5,5 Ohm met een piek van 100 Watts. Het is geen zware jongen, maar hij doet wat hij moet doen: muziek weergeven zonder dat ik luistermoe word.

QUAD FM4 radio

De grijze (bomber grey) QUAD FM4 Tuner (met groen display) is naar mijn mening een van de beste FM tuners die er gemaakt zijn. Geen geklier met allerlei knopjes maar een flink handmatig afstemwiel. Als de beide led-balkjes even hoog zijn, staat de zender goed afgesteld. Pas als je de zender onder een van de zeven voorkeurknopjes plaatst gaat de automatische afstemcorrectie werken. Dat de BBC deze tuner gebruikte om hun zenders te controleren zegt genoeg.

QED MA32 input expander

De QED MA32 4 way input expander is gekoppeld aan de radio ingang van de QUAD 44. Hiermee krijg ik extra ingangen voor TV, VCR, DVD en Radio.

Denon DCD 1700 CD-speler

Nakamichi BX-125E, Denon DCD 1700

Toen ik in 1987 mijn Denon DCD 1700 Cd-speler kocht heb ik verschillende luistersessies gedaan tussen referentie en high-end spelers. Het betrof o.a. spelers van Philips, Yamaha, Nakamichi en Denon met prijzen tot 5000 gulden. De Philips was toen de referentie speler. Ik wilde toen alleen meer geld uitgeven als er een zeer duidelijk verschil te horen zou zijn tussen zo`n high-end speler of de referentie. Nou, dat heb ik geweten! De topspelers van Yamaha en Denon klonken voor mij het mooiste met een lichte voorkeur voor de Denon. Maar die Denon 3300 kostte toen wel 4500 gulden ( 2042 euro) wat voor mij een hoop geld was. Gelukkig was daar ook de Denon 1700 die van een aantal luxe zaken was ontdaan maar wel aan dezelfde technische gegevens voldeed voor de helft van een 3300. Hij produceerde een fantastische geluidskwaliteit, een fraaie stereo dieptewerking (wat bij veel economisch gebouwde spelers ontbreekt) en een mooi stabiel geluidsbeeld. Om gitaarsolo's uit te pluizen gebruikte ik veel de de time-search functie: bij het begin van een solo drukte ik op time-search en elke keer als ik weer op play drukte begon de solo opnieuw. Dit was pas handig, en helaas ontbreekt deze functie op de nieuwe modellen. Erg fijn was ook de SP/DIF aansluiting waardoor CD's via het digitale domein konden worden gekopieerd. In 2008 ging de laser kapot en kan niet worden vervangen omdat deze niet meer leverbaar is. Inmiddels is de Denon DCD 1700 gerecycleerd. De zoektocht naar een vervangende CD-speler begon.....

Arcam FMJ CD37 CD-speler

Nakamichi BX-125E, Arcam FMJ CD37

Het eerste wat ik deed was een stapeltje HIFI-bladen kopen. Het engelse HI-FI Choice bevatte een zgn buyer's bible die ik als leidraad gebruikte voor de internet zoektocht om meer informatie te verzamelen. Toen ik meer achtergrond informatie had, heb ik daarna een lijstje samengesteld met volgende merken: Denon, Naim, Cambridge Audio en Arcam. Toen werd het tijd om mijn stapeltje test cd's op deze machines te beluisteren. Goed uitgerust zijn en geen alcohol drinken is het devies. De Naim CD5x kon ik beluisten bij een goede vriendin (dank je Cuneke!) welke al een beetje was ingespeeld. Deze vond ik heel erg mooi spelen maar de bedieningsopties vond ik maar erg mager bij wat ik gewend was. Voor de Cambridge Azur 740C ben ik naar Concerto in Amsterdam getogen en heb deze kunnen vergelijken met de Arcam FMJ CD37. Ik vond de Arcam een stuk strakker klinken dan de Cambridge hoewel dezelfde Wolfson WM8740 DAC wordt gebruikt, heel raar... De laatste vergelijking deed ik bij Hobo met de Denon DCD 2000 AE en de Arcam waarbij de Arcam duidelijk weer de meeste definitie en strakheid vertoonde. Toen werd het tijd om de knoop door te hakken, vandaar dat dit prachtige machientje nu in m'n huiskamer staat. De Arcam FMJ CD37 heeft een programmeerbare afstandsbediening waarmee ik inmiddels ook mijn TV, DVD en VCR kan bedienen.

Nakamichi BX-125E cassettedeck

Mijn cassettedeck gaat ook al weer een tijdje mee. Het is een zwarte Nakamichi BX-125E een recorder van hoge kwaliteit die ik kocht in 1986. Deze machine heb ik laten afregelen op TDK AD, SA en MA cassettetapes. Het cassettedeck heeft twee koppen en één capstan en is voorzien van Dolby B en C en een MPX-filter. Ook is er een gescheiden instelling voor BIAS en EQ. Verder heeft het een microprocessor gestuurd loopwerk met drie motoren wat mooie dingen doet als even de tape straktrekken na het inleggen van de cassette. Een paar jaar geleden is het loopwerk dat was voorzien van aandrukrollen vervangen door een loopwerk met tandwielen. Met deze modificatieset heeft Nakamichi het probleem van de krimpende aandrukrollen door uitdroging opgelost. Voorlopig is het nu onverslijtbaar.

Thorens TD145 Mk II draaitafel met Shure V-15 Type III element

Thorens TD145 Mk II, Shure V-15 Type III

Zelf in dit digitale CD tijdperk kan ik niet zonder een draaitafel. Ik en mijn partner bezitten meer dan zevenhonderd LP`s en een flink stapeltje singles die we nog graag draaien. Hiervoor heb ik een Thorens TD145 Mk II, een snaar aangedreven 8,5 Kg zware draaitafel met wrijvingsloze precisieafslag m.b.v. een hoogfrequent sensor. De Mk II heeft een TP16 Mk II Isotrack toonarm. Hierin heb ik een Shure V-15 Type III dynetic (moving magnet) element met een elliptische naald gemonteerd. Dit topklasse element (gekocht in 1974) heeft een kaarsrechte frequentie karakteristiek. De naalddruk moet tussen de 0,75~1,25 gram worden ingesteld. Ideaal zou zijn als de naalddruk exact op 1 gram wordt afgeregeld. Met behulp van de Shure SFG-2 naalddrukmeter heb ik de naalddruk ingesteld op 1,10 gram waarbij de schaal op de Thorens 1,5 gram aangeeft. De dwarsdruk-compensatie is hierna afgesteld op 1 gram via de elliptische schaal.

Grammofoonplaten schoonmaken

Ik houd mijn grammofoonplaten stofvrij met een originele DECCA record brush waarvan ik er een aantal via het internet heb bemachtigd. De naald maak ik schoon met een bijgeknipt penceeltje gedoopt in zuivere alcohol.

Ik maak mijn grammofoonplaten schoon met de knosti disco-antistat wasbak en een zelf samengestelde reinigingsvloeistof. Van de knosti disco-antistat gebruik ik de wasbak, het afdruiprek voor 15 platen, twee afdichtschalen met uitstekende as en de trechter. De filters en filterrooster gebruik ik niet omdat ik de vloeistof na gebruik wegspoel. De flacon waarin de knosti disco-antistat heeft gezeten, heb ik gereinigd en gebruik ik nu voor m'n zelf samengestelde vloeistof die mij 1 euro per liter kost.

De wasbak is voorzien van twee geitenharenborstels. Ik vul de bak met de vloeistof tot de bovenste borstelrand. Hierin ga ik 15 platen wassen. Tijdens het wassen draag ik latex handschoenen. De afdichtschalen worden stevig op een plaat geschroefd waardoor de etiketten niet nat kunnen worden. De plaat met de aan beide zijden uitstekende assen wordt in de wasbak gehangen waarna deze een aantal keer links- en rechtsom wordt gedraaid. Hierna worden de schalen verwijderd en wordt de plaat in het afdruiprek geplaatst om te drogen. Na het wassen en drogen is een plaat antistatisch en gaat weer terug in zijn hoes. Als alle platen zijn gewassen spoel ik de vervuilde vloeistof weg. Dit kost mij 0,02 cent per plaat.

Nodig voor aanmaken van de vloeistof (prijsopgave medio 2013):

Aanmaak van 1 liter reinigingsvloeistof:

Ik doe de te druppelen vloeistof in een klein maatbekertje en zuig het dan in het spuitje waarna ik de druppels voorzichtig een voor een eruit druk. Als alles in de flacon zit, sluit ik deze af met de dop en schud de vloeistof stevig doorelkaar. Met de alcohol en photo-flo in onverdunde staat moet je zeer voorzichtig omgaan: draag latex handschoenen.

Nawoord

Henri van Hessen schreef altijd opmerkelijke dingen in zijn Quad-folders: "Veel mensen hebben in de loop der jaren meer geld aan audio-apparatuur uitgegeven den een QUAD installatie gekost zou hebben. Desondanks bezitten ze nog geen QUAD installatie". Hij had gelijk want ik geniet al jaren van goed weergegeven muziek. Door te kiezen voor hoogwaardige audiocomponenten is dit mogelijk geworden. Natuurlijk gaat er wel eens iets defect of is er onderhoud nodig, maar voor de kosten van de reparatie krijg ik zeker niet een vervangend apparaat met dezelfde kwaliteit. QUAD heeft natuurlijk ook een zekere verzamelwaarde, daarom worden ook de originele accessoires, handleidingen en verpakkingen gekoesterd.

Links

Zie ook de home studio van Theo Buys op Gitaarheld.nl

Contact



Copyright © Theo Buys